เทศกาล ประเพณี

การฟ้อนผู้ไท

Wed, 07 Apr 2021 15:50:00 +0700

กำรฟ้อนผู้ไท เป็นศิลปะการแสดงที่ขึ้นชื่อของชาวผู้ไท ซึ่งจะควบคู่ไปกับการล าผู้ไท การฟ้อนผู้ไท อาจใช้หญิงล้วนหรือทั้งชายและหญิง ขึ้นอยู่กับลักษณะเนื้อหาของท่าที่ฟ้อน และจ านวน ผู้ที่ฟ้อน ซึ่งอาจมีตั้งแต่สองคนขึ้นไป จนถึงจ านวนเป็นร้อยคน การแต่งกาย ฝ่ายหญิงประกอบด้วย เสื้อ ผ้าซิ่น ผ้าสไบ ดอกไม้ ตุ้มหู สร้อยสังวาล และเข็มขัด เสื้อฝ่ายหญิง เป็นเสื้อแขนกระบอกยาว หรือแขนสามส่วน สีคราม หรือด า คอรัด หรือคอธรรมดา ตรงปลายแขนหรือปลายคอเสื้อ อาจท าเป็นแถบสีหรือแถบผ้าขิดที่สวยงาม ผู้ที่ใส่ผ้าซิ่นที่แยกกับเสื้อ จ าเป็นต้องใส่เข็มขัด เช่น เข็มขัดนาค หรือเข็มขัด เงิน ผ้าสไบจ าเป็นส าหรับฝ่ายหญิง อาจเป็นผ้าขิด หรือผ้าถัก ใช้พาดไหล่ซ้าย หรือพันเฉียงไหล่ซ้ายหรือคล้องคอ นอกจากนี้ยังนิยมใช้ดอกไม้สดแซมผม มีตุ้มหู และสร้อยสังวาลย์ การแต่งกายของฝ่ายชาย นิยมใส่เสื้อม่อฮ่อมสีคราม หรือสีด าแขนสั้น กางเกงขาก๊วยสีเดียวกับเสื้อ มีผ้า ขาวม้าคาดเอว มีสร้อยสังวาลย์เช่นเดียวกับฝ่ายหญิง เครื่องดนตรี ที่ส าคัญได้แก่ แคน และกลองหาง นอกจากนี้อาจมีพิณ กระจับปี่ ซอ ปี่ หมากกลิ้งกล่อม (โปงลาง) กลองตุ้ม ฉิ่ง ฉาบ กรับ โหม่ง และพังฮาด (ผ่าง) เป็นต้น เพลงที่ใช้บรรเลงประกอบ ไม่มีก าหนดแน่นอน แต่ส่วนใหญ่เป็นเพลงแคนลายผู้ไทน้อย การบรรเลงจะมีการ ขับร้องหรือไม่มีก็ได้

บุญผะเหวด

Wed, 07 Apr 2021 15:48:00 +0700

	   บุญผะเหวด หรือที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า บุญมหาชาติ เป็นประเพณีบุญตามฮีตสิบสอง ของชาวอีสาน แต่ถ้าถือเป็น  เรื่องทาน ก็เป็นประเพณีการบริจาคทานครั้งยิ่งใหญ่ ก็พอจะอนุมานได้ถึงสภาพทั่วไป ของชาวอีสานว่า ดอกจิก      ดอกจาน บานราวต้นเดือน ๓ พุทธศาสนิกชนจะเก็บดอกไม้เหล่านี้ มาร้อยเป็นมาลัยเพื่อตกแต่งศาลาการเปรียญสำหรับ บุญมหาชาติและในงานนี้ก็จะมีการเทศน์มหาชาติ ซึ่งถือว่าเป็นงานอันศักดิ์สิทธิผู้ใดฟังเทศน์มหาชาติจบภายในวันเดียว   และบำเพ็ญคุณงามความดี จะได้อานิสงส์ไปเกิดในภพหน้า

บุญข้าวจี่

Wed, 07 Apr 2021 15:46:00 +0700

ทำบุญข้าวจี่ วันเพ็ญเดือน 3 เป็นวันมาฆบูชา รุ่งขึ้นวันแรม 1 ค่ำก็ถวายข้าวจี่ เรียกว่าวันทำบุญเนื่องในวันมาฆบูชานั่นเอง ข้าวจี่คือเอาข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนเอาไม้เสียบย่างไฟเหมือนไก่ย่าง เมื่อข้าวสุกเกรียมแล้วก็เอาไข่ซึ่งตีไว้แล้วทาแล้วย่างซ้ำอีกกลายเป็นไข่เคลือบข้าวเหนียว เสร็จแล้วถอดไม้ออกแล้วเอาน้ำอ้อยหรือน้ำตาลที่เป็นก้อนยัดใส่แทนกลายเป็นข้าวเหนียวยัดไส้ แล้วถวายพระเณรฉันตอนเช้า ส่วนมากชาวบ้านจะรีบทำแต่เช้ามืด พอสว่างก็ลงศาลาการเปรียญ (ชาวบ้านเรียกหอแจก) นิมนต์พระเณรเจริญพระพุทธมนต์แล้วฉัน เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เพราะได้ทำข้าวจี่ไปถวายพระหลังจากพระฉันแล้วก็เลี้ยงกันเองสนุกสนาน มีคำพังเพยอีสานว่า^[1]

"เดือนสามค้อยเจ้าหัวคอยปั้นเข้าจี่ เข้าจี่บ่ใส่น้ำอ้อยจัวน้อยเช็ดน้ำตา"

เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่ถือกันตั้งแต่โบราณมาว่าเป็นเดือนสู่ขวัญข้าว คือมีการถวายข้าวเปลือกพระและนิยมทำบุญบ้าน สวดมนต์เสร็จพิธีสงฆ์ แล้วก็สู่ขวัญข้าวตามธรรมเนียมพราหมณ์ บางบ้านก็ทำเล็กน้อยพอเป็นพิธี คือเอาข้าวไปถวายสงฆ์แล้วทำพิธีตุ้มปากเล้าเล็กน้อยเป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง

"เถิงเมื่อเดือนสามได้จงพากันทำเข้าจี่ ไปถวายสงฆเจ้าเอาแท้หมู่บุญ"

ทั้งนี้ประเพณีบุญข้าวจี่จัดขึ้นโดยทั่วไปในภาคอีสาน โดยเฉพาะบริเวณแถบ อ.พังโคน และ อ.สว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร โดยจะมีการทำบุญและกิจกรรมการละเล่นต่างๆในงาน^[2]

ประเพณีบุญบั้งไฟ

Wed, 07 Apr 2021 15:45:00 +0700

บุญบั้งไฟ เป็นประเพณีหนึ่งของภาคอีสานของประเทศไทย ตลอดจนประเทศลาว โดยมีที่มาจากนิทานพื้นบ้านเรื่องพระยาคันคาก เรื่องผาแดงนางไอ่ ซึ่งในนิทานพื้นบ้านดังกล่าวได้กล่าวถึง การที่ชาวบ้านได้จัดงานบุญบั้งไฟขึ้นเพื่อเป็นการบูชา พญาแถน หรือเทพวัสสกาลเทพบุตร

ประเพณีแข่งเรือ

Wed, 07 Apr 2021 15:42:00 +0700

ประเพณีแข่งเรือ เป็นประเพณีสืบทอดกันมาแต่โบราณ จัดขึ้นในลำน้ำโขงช่วงเทศกาลออกพรรษาของทุกปี ในวันขึ้น 13-15 ค่ำ เดือน 11 มีทั้งรุ่นเล็ก รุ่นกลาง รุ่นใหญ่ เรือทุกลำเป็นเรือขุดท้องกลม มีเรือจากฝั่งลาวมาร่วมแข่งขัน นอกจากนี้มีการประกวดเรือสวยงาม ในแต่ละปีจะมีเรือแข่งขันจำนวนมาก

งานรวมไทยมุกดาหาร มะขามหวานชายโขง

Wed, 07 Apr 2021 15:42:00 +0700

งานรวมไทยมุกดาหาร มะขามหวานชายโขง จัดขึ้นเพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ของดีของท้องถิ่น และส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดระหว่างวันที่ 9-15 มกราคมของทุกปี บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัด กิจกรรมประกอบด้วยขบวนแห่ ซึ่งให้ผู้ฟ้อนรำนับร้อยแต่งกายด้วยชุดประจำเผ่า ได้แก่ ผู้ไทย, โซ่, ย้อ, ข่า, กะเลิง, และกุลา การประกวดมะขามหวาน การประกวดธิดาเผ่าไทย การออกร้านและการแสดงพื้นเมือง